Sorry voor een heleboel, bijvoorbeeld voor onze ‘aangepaste’ Piet, zónder gouden oorbellen maar mét sluik zwart haar en (alsnog) een bruingeschminkte huid. Sorry, sorry, sorry.

Sorry voor al die keren dat je onvrijwillig als spreekbuis voor jouw bevolkingsgroep werd uitgekozen, bij wangedrag van iemand binnen jouw bevolkingsgroep. Sorry voor het onderscheid tussen autochtoon en allochtoon. Nederlander en buitenlander. Meerderheid en minderheid. Meerderwaardigheid en minderwaardigheid.

Sorry voor het diepgewortelde, geïnstitutionaliseerde racisme. Sorry voor al die keren “Maar jij bent anders!” ook. Sorry voor spiegeltjes, kraaltjes, slavenarbeid en lijfstraffen. Sorry voor de ontheemding van complete volkeren en de verkrachting van een continent.

Sorry voor het latere apartheidssysteem. Sorry voor de inmiddels ingebedde en schier onopvallende vormen van raciale ongelijkheid. Sorry voor het ontkennen, vergoelijken, bagatelliseren of negeren ervan. Sorry ook, voor het ‘N-woord’.

Sorry voor alle keren “Ik ben geen racist, mijn beste vriend is (willekeurige bevolkingsgroep, afhankelijk van de discussie)…” Sorry voor alle keren “Zo kunnen we wel aan de gang blijven!” ook. In dat licht bezien, ook sorry voor: “En blanke vla dan? En Sneeuwwitje? En Witte Reus?” Sorry.

Sorry voor blackface als onvervangbaar (want traditie!) onderdeel van onze culturele identiteit. Sorry voor het hardnekkig handhaven van deze kolonialistische karikatuur, onder de valse noemer van een ‘onschuldig kinderfeest’. Sorry voor het framen ook.

Sorry voor ons kortzichtige kijken en ons eendimensionale denken. Sorry voor ons chronische gebrek aan historisch besef, zelfkennis en ons onvermogen om kritiek te incasseren. Sorry voor het feit dat wij weigeren de verantwoordelijkheid te nemen die bij onze macht hoor te komen kijken. Sorry voor het feit dat wij de maatstaf bepalen. Dat wij de maatstaf (denken te) zijn. Sorry.

Sorry voor onze onwelwillendheid om te luisteren, sorry voor onze misplaatste arrogantie die elke vorm van een waardig debat in de weg staat. Sorry voor het ‘praten over’ in plaats van het ‘praten met’. Sorry van onze onwetendheid, waarschijnlijk eerder voortvloeiend uit angst dan uit haat.

Sorry voor de mensen die zo verblind, verdoofd of anderszins geconditioneerd zijn dat ze niet snappen waar jij je druk om maakt. Sorry voor de mensen die zo gedesillusioneerd zijn dat ze inmiddels hun schouders ophalen of zelfs mee lachen en honen met de massa. Sorry voor leiders die kennelijk geen sorry kunnen zeggen. Maar…

De realiteit is niet de waarheid. Het heersende denken is niet de norm. Gelijkwaardigheid is een grondrecht waar je voor moet strijden maar bestaansrecht heeft een ieder bij geboorte. Zoek gelijkgestemden en kijk daarbij niet óók zelf naar etniciteit. Want wie strijdt tegen een meester, is zelf een slaaf en erkent daarmee (waarschijnlijk onbewust) die verwerpelijke en allang achterhaalde rolverdeling. Tunnelvisie met tunnelvisie vergelden, werkt niet. Sorry.

Sorry als je werkelijk denkt dat je de sorry van deze witmang nodig hebt om jezelf beter (want door blank begrepen) te voelen. Sorry als je denkt dat je de goedkeuring van een makamba nodig hebt om je niet langer inferieur te voelen. Sorry als je ergens onderweg bent gaan denken dat alle tatta’s hetzelfde zijn.

En sorry dat ik, gehandicapt door mijn witte privilege, nooit zal kunnen verwoorden hoe jij je voelt.

Voetnoot? Hier.

0