“Heer Pater, komen alle menschen niet voort uit één Vader, Adam en Eva? Heb ik kwalijk gedaan, dat ik twee en twintig mijner medebroeders verlost heb uit de boeien, waarin zij onrechtvaardig geworpen waren? (…) Als iemand onzer gestraft werd, voegde men hem toe: “Zoek jij ook je vrijheid?” Eens werd ik vastgebonden, ik riep zonder ophouden om genade voor een armen slaaf en toen ik ten laatste losgemaakt werd, golfde het bloed mij uit den mond. (…) Ach Pater, men draagt meer zorg een beest; als een beest een poot breekt, wordt het ten minste genezen.”

Stukje tekst, leuk. Jammer dat er weinig moraal in zit. Het is een passage uit een gesprek tussen een slaaf en een pater, dat lang geleden en ver weg gevoerd is. In het Curaçao van 1795 om precies te zijn. Pater Jacobus Schink heeft bovenstaande woorden destijds uit de mond van slaaf Tula mogen optekenen. Wat bezielde laatstgenoemde om ze uit te spreken? De Nederlandse slavernij viel namelijk best mee, blijkt nu.

Dat heb ik natuurlijk niet zelf verzonnen. Dat heeft een deskundige gedaan. Historicus Henk den Heijer heeft onlangs ontdekt dat de Nederlandse slavenhandel veel minder wreed was, dan aanvankelijk werd aangenomen. Dat heb ik hier gelezen. Ik werd er op geattendeerd door één van mijn tweeps, waarvoor dank. Ik ben namelijk erg blij met de conclusie van de heer den Heijer. Eindelijk is er iemand die het zegt!

Ik wist allang dat het niet waar was.

Aangehaalde pater Schink bemiddelde destijds tussen de opstandige slaaf Tula en Baron van Westerholt tot de Leemcule. Deze Baron en zijn leger waren door de koloniale raad naar Banda’bou gestuurd. Tula leidde daar een slavenopstand. Hij en de zijnen pikten het niet langer. Het was de blanke overheerser kennelijk niet helemaal gelukt om Tula en zijn volgelingen ervan te overtuigen dat zij slechts op aarde waren gekomen om blanke mensen te dienen.

Best vreemd eigenlijk. De Nederlandse slavendrijvers hadden er nog zó hun best op gedaan. En geef hen eens ongelijk. Op basis van je huidskleur eigendom zijn van een ander, is toch eigenlijk helemaal niet zo erg? Van fysieke klusjes word je sterk. Van weinig slapen en slecht eten word je hard. Ga je de kleine dingen des levens van waarderen. Want dat en dat alleen, was slavernij ‘Nederlandse stijl’. Gewoon een stukje opvoeding. Zonder in mentaal opzicht negatieve aspecten.

Dat je door winstbeluste koopmannen weggerukt wordt uit je land van herkomst, heeft niets met ‘onze’ slavernij te maken. Dat heeft nauwelijks een psychologisch effect op mensen. Dat jou wordt wijsgemaakt dat jij en anderen met jouw huidskleur nergens goed voor zijn, nooit iets zullen bereiken en het niet verdienen om in vrijheid te leven, evenmin. Nederlandse slavernij had niets met geestelijke mishandeling te maken. Je positieve zelfbeeld bleef gewoon intact.

Alles wat vies en lelijk is, is on-Nederlands.

Onze slavernij was geen mensonterende kruising tussen verwoesting van de mentale weerbaarheid en totale lichamelijke uitbuiting. Hoe hebben we dat allemaal kunnen geloven, al die jaren? Ik wist allang dat het niet waar was, maar ja, dat kun je weer niet hardop roepen natuurlijk. Dan noemen ze je nog racistisch ook! Je moet het gewoon kunnen onderbouwen, zoals de heer den Heijer. Ik vind het alleen jammer dat die beste man Nederlandse slavernij nog wel ‘moreel verwerpelijk’ noemt. Hoezo, moreel verwerpelijk?

De Nederlander zal nooit iets doen wat moreel verwerpelijk is. Ja, vandaag de dag misschien. Dan zit er weleens een geschift exemplaar tussen. Die rijdt dan bij een mislukte aanslag op de Koninklijke familie een aantal mensen dood, of rent met een semiautomatisch vuurwapen een willekeurige supermarkt in. Maar verder zullen wij Nederlanders nooit zulke on-Nederlandse dingen doen. Gewoon, omdat ze on-Nederlands zijn. Nu, later en toen.

Alles wat vies en lelijk is, is on-Nederlands. En alles wat tegen deze rotsvaste overtuiging indruist, is gewoon niet waar. Wij ontkennen niet, wij bagatelliseren niet, sommige dingen zijn gewoon on-Nederlands. Net zoals ‘onze’ slavernij geen ‘echte’ slavernij geweest is. Onze slavernij was gewoon anders. Zo overnuanceren we eigenlijk alles wat we eventueel verkeerd gedaan zouden kunnen hebben.

Zo overnuanceren we eigenlijk alles wat we eventueel verkeerd gedaan zouden kunnen hebben.

Ik heb een beetje tabak van dat gezeur over onze slavernij. Men was toch niet van suiker toen? Tussen katoen en nu zit een groot verschil. We moeten gewoon een beetje de maatstaven van weleer in ogenschouw nemen, zoals de heer den Heijer stelt. En daarmee slaat hij de spijker op z’n kop.

Dat is het enige stukje uit zijn baanbrekende conclusie, waar ik met mijn blanke brein een beetje bij kan. Ik vraag me namelijk af wat in moreel opzicht verwerpelijker is: met de kennis van 1795 mensen moedwillig afbeulen en van elk greintje zelfrespect beroven, of met de kennis van 2011 de wandaden van toen een beetje gaan nuanceren?

De Nederlandse slavernij vergoelijken vind ik, op welke wijze en op basis van welke bronnen dan ook, een grof schandaal. Onze regering mag eerst weleens officieel excuses maken, dan wachten op officiële aanvaarding daarvan en dan voorgoed erkennen waar we toentertijd eigenlijk mee bezig zijn geweest. Alleen al op 3 oktober 1795, toen dappere Tula zijn vrijheidsstrijd moest bekopen met een executie. Hij werd vastgebonden. Alvorens zijn gezicht verbrand werd, sloeg men publiekelijk zijn botten met een ijzeren staaf kapot. Daarna werd hij onthoofd. Ook dat heb ik hier vandaan.

Ik vraag me namelijk af wat in moreel opzicht verwerpelijker is.

Lang geleden, allemaal. Moeten we niet in blijven hangen. Nederlanders van nu zijn niet verantwoordelijk voor wat er toen allemaal gebeurd is en aan excuses heeft eigenlijk niemand meer wat. Maar de boel vergoelijken is wel heel kwalijk. Alles met de mantel der liefde bedekken en zodoende eigenlijk half ontkennen. Is dat fatsoen?

Ronduit schandalig, dat is het. Bijna grappig, zo schandalig. Tragikomisch. De heer den Heijer geeft er blijk van over een flink staaltje galgenhumor te beschikken. Dat maakt de uitkomst van zijn onderzoek een roetmopje.

0