We bouwen samen aan de toren van Babel. Tenminste, allemaal aan ons eigen torentje. In onze multiculturele samenleving is het eigenlijk ieder voor zich. Logisch, helaas. Als jij namelijk niet naar jou omkijkt, doet niemand anders dat. De maatschappij verhardt steeds zichtbaarder en sinds de economische crisis steeds meer levens begint aan te tasten, lijken we met z’n allen meer individualistisch dan ooit tevoren.

Iedereen strijdt op zijn of haar eigen manier. Studeren, werken, ondernemen, alle drie of noodgedwongen helemaal niets van dat alles: we leven niet, we overleven. Vaak zonder er ook maar een seconde bij stil te staan, dat de mensen met wie we dagelijks te maken hebben precies hetzelfde doen.

Buren, collega’s, studiegenoten, vrienden, vriendinnen, familieleden: iedereen strijdt. Omdat we uiteindelijk allemaal hetzelfde willen. Een dak boven ons hoofd, voldoende brood op de plank, tijd voor onze naasten en tijd voor onszelf. Geen schulden, leuke spulletjes en zo af en toe een welverdiende vakantie. Alles wat we ‘maakbaar’ hebben gemaakt, moeten we hebben. Alles. Onze toren van Babel. En of we het toegeven of niet, om die reden zit iedereen in een bakje van hetzelfde grote reuzenrad der consumptie. En zo lang als het rad solide draait, is er niks aan de hand.

Het gedonder begint pas, wanneer het rad vastloopt. Dan hebben de mensen in dat bakje boven ons het gedaan. Of onder ons. Zonder met elkaar te praten, trekken we conclusies. Ik dank dat dit een hele belangrijke oorzaak is voor de verharding, de verrechtsing en de verloedering van ons land. Niet alleen de egoïstische aard van de mens ligt ten grondslag aan het feit dat we met z’n allen ons land beginnen te vervloeken. We kennen elkaar alleen als het slecht gaat en op zoek zijn naar een zondebok. Dat is het probleem.

De enorme opkomst van de SP en het verlies van de PVV, maken meer dan duidelijk dat de bevolking van ons land zoekende is. Tijdens de afgelopen verkiezingen hebben mensen vooral gestemd uit (reuzen)radeloosheid, misschien zelfs uit wanhoop. Het ‘Islamitisch stemvee’ van Geert Wilders blijkt voor een deel van zijn achterban niet volledig te bestaan uit geschikte zondebokken. Neemt niet weg dat onze blonde blater een goede poging gewaagd heeft, die veel mensen veel pijn heeft gedaan. Maar dat terzijde.

Ons collectieve probleem is dat we met z’n allen meer op elkaar lijken dan we zouden durven denken en als samenleving geconfronteerd worden met problemen die onze collectieve pet te boven gaan. Een schuldige aanwijzen helpt even, maar is nooit een oplossing. Mensen uit het reuzenrad trappen helpt niet, we moeten het rad samen repareren. Beseffen dat we allemaal bouwen aan dezelfde toren van Babel, maar abominabel slecht samenwerken. We spreken elkaars taal niet, dat is de oorzaak van alle ellende.

De multiculturele samenleving is, hoe zeer sommigen er ook op tegen zijn, al lang en breed een voldongen feit. Dat het geen interculturele samenleving is, is niet de schuld van een bepaalde groep. Het ligt aan ons allemaal. Vooral aan de mensen die luisteren naar bewust grove en denigrerende schreeuwers, vooral aan de in elke (sub)culturele groep voorkomende hufters, maar ook aan de mensen die niet (willen) zien dat iedereen hetzelfde is en we het samen zullen moeten doen.

Tolerantie betekent tegenwoordig achteloosheid. De vrijheid van meningsuiting is verworden tot de vrijheid om te beledigen. Respect is inmiddels een leeg begrip en onder integratie wordt eigenlijk gewoon assimilatie verstaan. Schreeuwers duwen minderheden in een slachtofferrol en sommige minderheden blijven daar lekker veilig in hangen. Anderen verweren zich kranig, door net zo hard en ondoordacht moord en brand te schreeuwen. Mensen willen elkaar hun normen en waarden door de strot duwen, het hebben van een mening betekent automatisch dat jouw mening de enige juiste mening is en ondertussen lossen we helemaal niks op. Sterker nog, we maken het alleen maar erger voor elkaar.

Ik zal wel weer op mijn hippiestoel zitten als ik dit schrijf, maar mijn hartenwens is dat we met elkaar leren praten. We. Met elkaar. Leren. Praten. Dat we even buiten ons eigen referentiekader stappen en zoeken naar onderlinge overeenkomsten, in plaats van naar verschillen. Mijn vrijheid stopt, waar die van een ander begint. Iedereen heeft zijn of haar eigen waarheid, maar de enige echte waarheid ligt altijd in het midden. Niet het CDA-midden denk ik, maar het overdrachtelijke midden.

En dat is waar we elkaar moeten treffen, zonder vooroordelen. Daar gaan we die toren bouwen, samen. Alleen al uit eigenbelang zouden we het moeten proberen.

0